پیشنشست علمی چهارمین همایش «عالم تمدنساز» با موضوع وظایف همسران در خانواده تمدنساز از منظر امام شهید، با حضور جمعی از علمای شیعه و اهلسنت حوزههای علمیه قم و ارومیه و اساتید و اندیشمندان مدرسه علوم دینی شیخ شلتوت ارومیه برگزار شد.
این نشست با حضور آیتالله سید منذر حکیم، از استادان برجسته درس خارج حوزه علمیه قم، حجتالاسلام والمسلمین سید محمدحسن حکیم، مدیر مؤسسه مذاهب اسلامی قم، حجتالاسلام براتی، معاون آموزش مؤسسه، حجتالاسلام آزادموسوی، مدیر مرکز اسلامی استان آذربایجان غربی و جمعی از چهرههای برجسته حوزوی و استادان درس خارج برگزار شد.
در این پیشنشست، حاضران ضمن بررسی جایگاه بنیادین خانواده در شکلگیری و تعالی تمدن اسلامی، به تبیین ابعاد مختلف مسئولیت و نقش همسران در تحکیم خانواده و فراهمسازی زمینههای شکلگیری خانوادهای تمدنساز پرداختند.

🔻آیتالله حکیم: خانوادهمحوری، رکن گمشده تمدنسازی؛ سیاستهای ۱۶گانه رهبر شهید همچنان زمینمانده است
🔹پیشنشست علمی چهارمین همایش «عالم تمدنساز» در ارومیه، با تأکید آیتالله سیدمنذر حکیم بر لزوم تحول در نظام آموزشی، حوزوی و دانشگاهی بر پایه خانوادهمحوری و نقد غفلت از سیاستهای کلان خانواده، برگزار شد.
🔹پیشنشست علمی چهارمین همایش «عالم تمدنساز» با موضوع «وظایف همسران در خانواده تمدنساز از منظر امام شهید» با حضور اساتید و پژوهشگران در سالن جلسات مرکز اسلامی استان آذربایجان غربی برگزار شد. در این نشست، آیتالله سیدمنذر حکیم، از اساتید برجسته درس خارج قم و مدیر مؤسسه مذاهب اسلامی، به سخنرانی پرداخت.
🔹وی با استناد به آیات قرآن، از جمله «یا ایها الناس انا خلقناکم من ذکر و انثی…» و «والذین یقولون ربنا هب لنا من ازواجنا…») و بیانات رهبر شهید (آیتالله خامنهای)، خانواده را «نقطه اصلی پرگار تمدنسازی» دانست و گفت: اگر بخواهیم به قلههای تمدن اسلامی برسیم، باید نگاه جامعه به چهار رکن انسان، اسلام، جامعه و خانواده تغییر کند و در این میان، خانواده بهعنوان سنگ بنای اصلی، محور تمام قوانین و برنامهها قرار گیرد.
🔹آیتالله حکیم با اشاره به منظومه فکری رهبر شهید، افزود: رهبر شهید با نگاه جامع خود، تمام ملیتها، مذاهب و ادیان را زیر چتر پدرانه خود داشت و برخورد امامتگونه ایشان، الگویی برای جامعه بود. متأسفانه سیاستهای ۱۶گانه خانواده که در سال ۱۳۹۵ پس از مشورت با مجمع تشخیص مصلحت نظام ابلاغ شد، نه در حوزههای علمیه شیعه و اهل سنت و نه در دانشگاهها و مراکز تخصصی، مورد توجه جدی قرار نگرفت. این در حالی است که ما از دهه ۸۰ رشته تخصصی خانواده را در جامعه المصطفی راهاندازی کردیم، اما این سیاستها که قابلیت تولید صدها پایاننامه و دوره آموزشی دارد، همچنان مغفول مانده است.
🔹سید منذر حکیم با انتقاد از رویکردهای موجود، گفت: برخی دولتها ادعای خانوادهدوستی داشتند، اما رهبر شهید بر خانوادهمحوری تأکید داشتند؛ خانوادهمحوری یعنی تحول در نظام حوزه، دانشگاه، مسجد، تبلیغ و حتی مدیریت کلان کشور. متأسفانه در یکی از بیوت مراجع، وقتی تفاوت شهریه یک طلبه با دو فرزند و طلبهای با ده فرزند را مطرح کردم، برخی به تعدد زوجات ایراد گرفتند، در حالی که بحث اصلی، عدالت در نگاه به خانواده است.
🔹وی با اشاره به سیاستهای جمعیتی ابلاغی در سال ۹۳ و تلاش دولت شهید رئیسی، تصریح کرد: متأسفانه حتی برخی متولیان، به جای خانوادهمحوری، رویکرد زنمحوری دارند؛ در حالی که خانواده یک مؤسسه اجتماعی است که باید سالم تأسیس، سالم حرکت و به تعالیم مطلوب برسد تا فرزندان صالح تربیت کند.
🔹آیتالله حکیم با بیان اینکه نقش اصلی در خانواده بر عهده همسران است، به آیه «و جعلنا للمتقین اماما» اشاره کرد و گفت: هدف، امامت متقیان است، نه صرفاً تقوا؛ همانگونه که یک عالم به فرزندش گفت: من میخواستم امام صادق (ع) شوم، تو هم باید صد را هدف بگیری تا به پنجاه برسی. متأسفانه در مدیریتهای ما، ترس از رشد زیردستان باعث میشود مدیران، افرادی با توانایی کمتر را انتخاب کنند که این خلاف نظام اسلامی است.
🔹وی در ادامه، بر ضرورت نهضت فراگیر ملی برای ترویج و تسهیل ازدواج موفق و آسان تأکید کرد و گفت: آموزش و مشاوره قبل، حین و بعد از ازدواج باید در اولویت باشد؛ اما مراکز مشاوره فعلی، رویکردی خانوادهمحور ندارند و گاه به راحتی طلاق را توصیه میکنند. حتی در شب زفاف، از ارائه آموزشهای لازم شرم داریم و این نقیصه، به سلامت خانواده ضربه میزند.
🔹این استاد برجسته حوزه علمیه قم، با اشاره به تجربه کلیساهای مسیحی در لبنان که دورههای یکماهه برای زوجین برگزار میکنند و بدون آن، عقد ازدواج منعقد نمیشود، گفت: ما تعالیم بسیار غنیتری داریم، اما از آنها غفلت کردهایم.
🔹وی با انتقاد از عدم توجه به خانواده در قوانین اقتصادی، به تحقیقی از قوه قضائیه اشاره کرد که نشان میداد کاهش سهمیه سوخت رانندگان، هرچند صرفهجویی ظاهری داشته، اما باعث افزایش تصادفات، تلفات، زندانیان و از همپاشیدگی خانوادهها شده است. این یعنی نگاه خانوادهمحور در سیاستگذاری وجود ندارد؛ در حالی که رهبر شهید فرمودند: خانواده، واحد بنیادی و سنگ بنای جامعه اسلامی است و باید فرهنگسازی، آموزش و پژوهش بر این محور متمرکز شود.
🔹آیتالله حکیم با اشاره به چالشهایی مانند بیحجابی، گفت: ریشه بسیاری از معضلات اجتماعی، به تربیت خانوادگی بازمیگردد. وقتی من بهعنوان طلبه یا پدر، در فرهنگسازی کوتاهی کردهام، نباید دیگران را سرزنش کنم. همانگونه که گاندی وقتی پسرش دروغ گفت، به جای تنبیه او، در مسیر پیادهروی به خانه، به کوتاهی خود در تربیت فرزند اندیشید.
🔹آیتالله حکیم در خاتمه، با استناد به سورههای عصر و کوثر، هشت ویژگی برای رسیدن به قله تمدن برشمرد: سوره عصر، پنج شرط خروج از خسران، ایمان، عمل صالح، توصیه به حق، توصیه به صبر و نظارت همگانی و سوره کوثر، تکامل پویا و بیپایان را مطرح میکند. این شرایط باید در خانواده شکل بگیرد تا جامعه به قله تقوا و امامت برسد و بر ضرورت پژوهش در سیاستهای ۱۶گانه، نقش حوزههای علمیه در صیانت علمی و فرهنگی، و نقش دانشگاهها در پیشرفت فنی جامعه تأکید کرد و گفت: هر بند از این سیاستها، دهها عنوان پژوهشی دارد و میتواند دورههای تخصصی را تغذیه کند؛ اما متأسفانه تاکنون اقدامی اساسی نشده است.

🔻مدیر موسسه مذاهب اسلامی قم: همفکری میان مذاهب، راهکار درمان معضلات مشترک اجتماعی و بازیابی تمدن اسلامی است
🔹پیشنشست علمی چهارمین همایش «عالم تمدنساز» در ارومیه، با سخنرانی حجتالاسلام والمسلمین حکیم، مدیر موسسه مذاهب اسلامی قم برگزار شد و وی با تأکید بر ضرورت هماندیشی میان مذاهب اسلامی، همفکری علمی را کلید حل معضلات اجتماعی و بازسازی تمدن اسلامی دانست.
🔹پیشنشست علمی چهارمین همایش «عالم تمدنساز» با موضوع وظایف همسران در خانواده تمدنساز از منظر امام شهید با حضور اساتید و پژوهشگران در سالن جلسات مرکز اسلامی استان آذربایجان غربی برگزار شد. در این نشست، حجتالاسلام والمسلمین حکیم، به سخنرانی پرداخت و با اشاره به تنوع مذاهب اسلامی بهعنوان یک نعمت الهی، بر لزوم همفکری و هماندیشی میان عالمان مذاهب برای حل معضلات مشترک اجتماعی تأکید کرد.
🔹وی با اشاره به فرمایشات امام شهید در زمینه همدلی و همفکری، گفت: متأسفانه بسیاری از بحثهای علمی ما به سمت جزئیات نظری و اختلافات کلامی میرود، در حالی که واقعیت اجتماعی ما، معضلات مشترکی است که همه مذاهب با آن مواجه هستند؛ هجمه فرهنگی غرب، متوجه همه ماست و خانواده بهعنوان هسته اصلی جامعه، در همه مذاهب با چالشهای یکسانی روبروست.
🔹حکیم با اشاره به ظرفیتهای علمی موجود در میان مذاهب، افزود: تفسیر فاضل جواد از آیات الاحکام، نمونهای موفق از همفکری علمی است که دیدگاههای مذاهب مختلف را گردآوری کرده و نشان میدهد که گاهی در مذهبی به جزئی از آیه توجه شده که در مذهب دیگر مغفول مانده است. این تبادل علمی، یک آورده مشترک برای همه است.
🔹مدیر موسسه مذاهب اسلامی قم با اشاره به سابقه تاریخی تعاملات علمی میان عالمان مذاهب، تصریح کرد: در طول تاریخ اسلامی، این رفتوآمدهای علمی منشأ تحولات بزرگی بوده است؛ زمانی یک عالم شیعی نظریهای ارائه میداده و مذاهب دیگر از آن بهرهبرداری میکردهاند و بالعکس. امروز که در حکومت اسلامی و مجتمع اسلامی زندگی میکنیم، چرا نباید تمدن اسلامی خود را بازیابی کنیم؟ راه آن، همین هماندیشی و همفکری است.
🔹وی با اشاره به ظرفیتهای منطقه ارومیه، خاطرنشان کرد: مؤسسه مذاهب در قم، و همچنین رشته مذاهب در حوزه علمیه ارومیه و مرکز اسلامی استان، بستر مناسبی برای تبادل نظر و تشریح مسائل معاصر فراهم کردهاند. پیشنهاد میکنم با همت حجتالاسلام آزادموسوی، نشستهای تخصصی با حضور عالمان مذاهب مختلف برای حل مسائل مشترک خانواده برگزار شود؛ چرا که مشکل خانواده، مشکل یک مذهب خاص نیست، بلکه معضلی است که همه مذاهب با آن دستبهگریبان هستند.
🔹 حکیم در پایان با تأکید بر لزوم «ید واحده» شدن عالمان مذاهب در برابر هجمههای فرهنگی، اظهار داشت: ما آمادهایم در این مسیر خدمتگزار باشیم و امیدواریم با این همفکریها، بتوانیم گامهای مؤثری در علاج معضلات اجتماعی برداریم.

